En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
The Good, the Bad and the Ugly © Produzioni Europee Associate (PEA), Arturo González Producciones Cinematográficas, Constantin Film

Kötüden İyiye: Clint Eastwood’un 12 Western Filmi

0 Paylaşım
0
0
0
0
0
0

Western denince akla gelen ilk isim dünyadaki milyonlarca kişi için Clint Eastwood‘dur. Peki en iyi Clint Eastwood filmleri nelerdir? En iyi western filmleri nelerdir? İşte sizler için bu filmlerin bir listesini hazırladık.

Sinema tarihinde tek bir türle, Clint Eastwood‘un western türüyle özdeşleştiğinden daha fazla özdeşleşen başka bir sinema sanatçısı var mıdır?

Tabii ki Buster Keaton, Charlie Chaplin, Steve Martin ya da Kemal Sunal gibi komedyenler var. Ancak komedinin dışına nadir şekilde çıktıkları için bu durum daha başka. Ayrıca Eastwood‘un ikonik sinematik kovboylar dünyasındaki selefi John Wayne‘i de unutmamak lazım. Hepsi değerli isimler ancak Eastwood‘u ön plana çıkaran bir şey var: Hiçbiri Trilogia del dollaro (Dolar Üçlemesi) serisinin herhangi bir karesinde Eastwood‘un ikonik yüzüyle yaptığı gibi, sinemanın bir dönemini gözler önüne getiremez. O şaşı gözler, poz ve pançoyla herhangi bir sinefili ve hatta sinema konusunda acemi olanları bile western türünün kumlu çorak arazilerine taşımak için yeterli olacaktır.

Bu yazıyı western türüne kapsamlı bir bakış, Eastwood‘un kıskanılacak sinema mirasının değerlendirilmesi ve kutlanması olarak değerlendirebiliriz. İşte en iyi Clint Eastwood filmleri listesi…

Not: Eastwood’un yardımcı rollerde yer aldığı 50’li yılların ilk western yapımları listeye dahil edilmedi.

En İyi Clint Eastwood Filmleri a.k.a. En İyi Western Filmleri

Paint Your Wagon (1969)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
Paint Your Wagon © Alan Jay Lerner Productions, The Malpaso Company

Modası çoktan geçmiş olsa da, western müzikali uzun yıllar boyunca Hollywood’un oldukça verimli bir alt türüydü. Çoğunlukla birbirine benzeyen, kar elde etmeyi amaçlayan küçük bütçeli B-filmleri olarak üretiliyordu. Ancak daha sonra yeterince popüler hale geldi. Sinema seyircisi Calamity Jane (1953) ve tabii ki Seven Brides for Seven Brothers (1954) gibi klasikleri beyaz perdede izleme şansına nail oldu.

Müzikal çağının çöküşüne denk gelen Paint Your Wagon, ölmekte olan bu geleneğin umutsuzca yapılan son haliydi. Filmin prodüksiyonu zamanın diğer kötü şöhretli müzikal başarısızlıklarının tüm özelliklerine sahipti. Zaten bir hayli yüksek olan bütçe ikiye katlandı, program birkaç ay sarktı. Filmin yıldızlarından Lee Marvin‘in çekimin her gününde sarhoş olduğu iddiaları geniş yankı buldu.

Paint Your Wagon kurgusunu filmin kendisi tarafından yeniden şekillendiren isimsiz bir yönetmen tarafından yapıldı. Sonuç tam bir karmaşaydı. Aşırı uzun olmasının yanı sıra, film oldukça yavandı.

Film bugün sadece Lee Marvin ve Clint Eastwood arasındaki tek işbirliğini görmek isteyenlerin ilgisini çekebilir. Ancak bunun yerine Simpsons parodisi izlemek daha keyifli olabilir. En azından iki dakika uzunluğunda.

Joe Kidd (1972)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
Joe Kidd © The Malpaso Company – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

Elmore Leonard‘ın yazdığı, Clint Eastwood‘un başrole hayat verdiği ve Robert Duvall‘ın kötü karakter olarak rol aldığı bir western klasik olmalıydı. Üstelik film John Sturges gibi bir yönetmen tarafından yönetildi. Ancak ne yazık ki bugün film tarihin tozlu sayfalarında yer alıyor.

Film özelinde kötü ya da yanlış bir şey yok. Ama katilin ilginç yetenekleri göz önüne alındığında, film şaşırtıcı derecede genel doğasına hiç yardımcı olmuyor ve iç karartıcı hissettiriyor. Yönetmen Struges‘in sette sürekli sarhoş olduğu iddiası nedeniyle Clint Eastwood‘un süreçten ve çıkan sonuçtan hayal kırıklığına uğradığı bir gerçek.

Joe Kidd kesinlikle bize şunu gösteriyor: Ara sıra görülen güzel bir kare. Bunun dışında yönetmenin eski klasikleri kadar görsel ilham ve hikaye anlatımından son derece yoksun. Sonuç olarak film, büyük bir yönetmenin çöküşünün bir bölümünü ve ikonik bir film yıldızının yükselişinde unutulabilir yanlış bir adımı temsil ediyor.

Hang ‘Em High (1968)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
Hang ‘Em High © Leonard Freeman Production, The Malpaso Company – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

Eastwood 50 ve 60’lı yıllarda ABD‘de oldukça popüler olan ve Steve McQueen de dahil olmak üzere birçok yıldızı ünlü yapan Western TV programlarından biri olan Rawhide ile büyük çıkış yapmadan önce, b-western filmlerinde yardımcı roller oynayarak kariyerine başladı.

Hollywood‘un en önde gelen kovboyu olarak hükümdarı olmasının başlangıcı –John Wayne‘in devasa imajını bile değiştirerek- oynadığı ilk western filmi Hang ‘Em High ile oldu. Elbette Eastwood‘u geldiği konuma getiren Sergio Leone‘nun Trilogia del dollaro (Dolar Üçlemesi) serisiydi. Ancak bu filmler baştan sona İtalyan yapımıydı. O nedenle Hang ‘Em High filminin bir Amerikan yapımı olmasıyla birlikte Eastwood‘un kariyerinde önemli bir yeri olduğu aşikar.

Filmin tarzı eski Hollywood westernlerini andırsa da daha yüksek şiddete sahip. Ve Spagetti Western türünün unsurlarıyla bezeli. Film mutlaka izlemeniz gereken bir yapım değil ancak yine de türün hayranları için eğlenceli ve sağlam bir yapım.

Two Mules For Sister Sara (1970)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
Two Mules For Sister Sara © Universal Pictures, The Malpaso Company, Martin Rackin Productions – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

Clint Eastwood ve Don Siegel kariyerlerinde hiçbir zaman tam olarak uyum sağlamadan western türüne birkaç film yaptı. Coogan’s Bluff (1968) havalı kovboy arketipini modern bir ortama yerleştirdi, The Beguiled (1971) western türünün geleneksel zaman çizelgesinde ilerliyordu ancak shoot-em-up’lardan ziyade psikoseksüel gerilim filmi denilebilecek bir filmdi.

Ancak Two Mules For Sister Sara iki ismin western türüne direkt girişlerini temsil ediyor. İkilinin arasındaki kimya nedeniyle lezzetli ve eğlenceli bir film oldu. Unutulmaz sekanslar ve büyük heyecan yaratma açısında çok az şey olsa da, film Siegel‘in zahmetsiz tonal ve estetik ustalığıyla hala önemli bir yapım olmayı sürdürüyor.

Pale Rider (1985)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
Pale Rider © The Malpaso Company – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

Eastwood‘un yönettiği dört western filmi revizyonizm şemsiyesi altında sınıflandırılır. Ancak bu tam doğru değildir. Aslında Unforgiven (1992) filmine kadar The Outlaw Josey Wales (1976) ile yalnızca bir yarı-revizyonist western çektiği ve diğer ikisinin tür filmi konusunda oldukça düz girişimler olduğu söylenebilir.

Revizyonist terimi 1970’li yıllarda Yeni Hollywood’un öncesinden bu yana yapılan belki de en klasik western olan Pale Rider ile özellikle uyumsuz kalıyor. Elbette, Eastwood‘un bir yönetmen olarak niyeti her zaman türü ileriye taşımaktır. Bu film de bu istekten istisna değil. Film ortalama bir westernden daha gerçeküstü unsurlarla dolu ve kahraman insan dışı bir figür, ya bir hayalet ya da daha büyük olasılıkla bir tür ilahi adalet aracı, olduğu iması yer alıyor.

High Plains Drifter (1973)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
High Plains Drifter © The Malpaso Company – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

High Plains Drifter filmine Clint Eastwood‘un çokca lanse edilen revizyonist western filmlerinden ilki diyebiliriz. Film Eastwood‘un sinema kariyeri açısından çok erken zamanlardan bu yana kendi sinema kişiliği hakkında keskin bir anlayışa sahip olduğunu gösteriyor.

Eastwood filmde, kendisinden bir efsane yaratan İsimsiz Adam arketipini alır ve onu herhangi bir ahlaki metanetten arındırır. Karakterin intikam arayışının nesnel adaletle pek ilgisi yoktur, öfkesi herkese yöneliktir. Yöntemi, Eastwood‘un bir film anlatıcısı olarak şimdiye kadar elde ettiği en acımasız ve en ham olanlarından birinin ortaya çıkmasına neden olur.

Onun kasabayı gerçek bir cehennem olarak görme vizyonu, her zamankinden güçlü bir görüntü verir. Ancak kahramanın bir tecavüzcü olduğu gerçeği, filmin kendisi tarafından bir şekilde sorgulanmaz ve hatta kurbanı, niyetinde onun tarafından öldürülmüş olarak görünür. Ayıplanacak bir şey olsa da, bunun sıradan gaddarlığı filmin tonuna yansıtma konusunda oldukça başarılı olduğunu söyleyebiliriz. Bu filmi şimdiye kadar yapılmış en acımasız western filmlerinden biri haline getiriyor.

Ancak tonal tercihleri zamanla gelişecek olsa da, ikinci yönetmenlik deneyimiyle bile Eastwood, ustaları Siegel ve Leone‘dan bir şeyler öğrendiğini sinemaya kanıtladı.

Bronco Billy (1980)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
Bronco Billy © Warner Bros., Second Street Films – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

High Plains Drifter (1973) filminin acımasız vahşetinde yalnızca 7 yıl sonra Eastwood, keyifli bir modern kovboy öyküsüyle karşımıza çıkıyor. Branco Billy filminde batı kinayelerini sonsuz derecede nazik bir şekilde ele almak için Eastwood‘un sinema kişiliğinin bir kez daha derinliklerine indiğini gözlemliyoruz.

Film herhangi bir şekilde geleneksel bir western değil. Yine de Clint Eastwood sinemasının karakteristik özelliklerini yansıtmayı başarıyor. Yönettiği tüm westernlerde aşağı yukarı yinelenen bir tema ele alınmış. Asil Kızılderililerden kahraman kovboylara kadar batının arketipleri filmin içinde yeni kimlikler oluşturur.

Eastwoodher ne kadar maço görünse de nazikçe eğlenmeye istekli olduğu, oynadığı karakteri sık sık bir soytarı gibi konumlandırdığını görmek oldukça keyifli.

Bronco Billy, Eastwood‘un en iyi yönetmenlik çabalarından biri olmasına rağmen, ne yazık ki underrated diyebileceğimiz bir seviyede, gölgede kalmış komik ve iç açıcı bir film.

The Outlaw Josey Wales (1976)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
The Outlaw Josey Wales © Warner Bros., The Malpaso Company – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

Eastwood gerçek bir film yapımcısı olduğunu sığ olmadığını gösteren filmlerle çok erken kanıtlamıştı. Zamanla kamera arkasında gelişen yetenekleriyle gerçek bir sanatçı oldu.

Clint Eastwood‘un auteur olarak Amerikan sinemasında yerini almaya, yönetmen olarak çektiği ikinci western olan The Outlaw Josey Wales filmiyle başladığını söyleyebiliriz. Film ilk kez karamsar ve lirik tarzıyla kariyerinin kalanı boyunca keşfetmeye devam edeceği üslupsal ve tematik tercihlerin kilini açtı.

Tabii ki filmin tamamının Eastwood tarafından yönetildiğini söylemek yanlış olur. Çünkü Eastwood kendisini kovmadan önce filmin bir bölümünü Philip Kaufman çekti. Ancak Eastwood‘un yönetmen olarak nerelere dokunduğunu bariz şekilde görüyor olmamız bir hayli ilginç.

The Outlaw Josey Wales, Eastwood‘un çok tartışılan ideolojisinin temel olarak en kapsamlı ve erişilebilir belgesidir. Filmin dayandığı kitap, beyaz üstünlüğünü savunan gerçek bir Ku Klux Klan üyesi tarafından kaleme alındı. Senaryo bir Hollywood liberali tarafından uyarlandı. Ancak Eastwood filmi başka bir yere taşıdı. Tamamen kötü bir hükümeti yenmek gibi ortak amaç altında bir araya gelen farklı geçmişlere sahip insanlar hakkında bir film yaptı. Kısacası Eastwood budur: doğası gereği kurumlara güvenmez ancak bireyleri sever.

A Fistful of Dollars (1964)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
A Fistful of Dollars © Jolly Film, Constantin Film, Ocean Films – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

Fransız film kuramcısı Andre Bazin‘in ufuk açıcı yazılarından birinde söylediği gibi, bir tür olarak western’in geçmişi sinemanın yaratılmasına kadar uzanır. Lumiere kardeşler o meşhur treni çekmeden çok önce komedi, drama, korku ve bilim kurgu gibi türler, edebiyat ve tiyatroda zengin bir geçmişe sahipti. Ancak western, yalnızca sinema için icat edilen tek türdür.

Bununla birlikte bu türü başlatan tek bir film ya da yönetmen yok, zamanla endüstrinin temel unsuru haline gelen kadar yayılan organik ve kolektif bir hareket olarak ortaya çıktı. Ancak Spagetti Western‘in iyi niyetli kurucu babası var: Sergio Leone.

A Fistful of Dollars teknik olarak şimdiye kadar yapılmış ilk Avrupa ve hatta İtalyan westerni değildi. Ancak Leone‘den önce bu filmler sadece etkileyici bir başarı elde edemeyen düşük bütçeli B-filmleri olarak dikkat çekiyordu. Bu, Leone‘nin önündeki 15 yıl boyunca stilistik el kitabının tamamını yansıttığı bir filmdi. Görüntüler, dramada opera kreşendoları, şiddet ve tabii ki Morricone‘nin müzikleri.

Leone‘nin benzersiz vizyonu, başından beri heyecan vericiydi. Ancak A Fistful of Dollars sadece birkaç yıl içinde ulaşacağı seviyelere kıyasla düpedüz mütevazı ve mükemmel olsa da, gelecek daha büyük şeylerin ufak bir hatırlatıcısı olarak dikkat çekiyor.

For a Few Dollars More (1965)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
For a Few Dollars More © Produzioni Europee Associate (PEA), Arturo González Producciones Cinematográficas, Constantin Film

Trilogia del dollaro (Dolar Üçlemesi) serisinin ilk filminden For a Few Dollars More filmine kadar pek çok kayda değer kalite sıçraması var. Sergio Leone‘nin kompozisyon, ritim ve çerçeve içindeki hareket konusundaki ustalığı aralarındaki tek yılda doğaüstü bir şekilde gelişti. Ya da büyük olasılıkla daha yüksek bütçe sayesinde her zaman yetenekli olduğu görsel vizyonu gerçekleştirmesine izin verdi. Ama en önemlisi, bu film Lee Van Cleef‘i kazandırdı.

Van Cleef, kariyerinin çoğunu başrol tarafından tek bir kurşunla etkisiz hale getirilen ve bir daha asla akıllara gelmeyen b-western filmlerinde küçük roller oynarak geçirdi. Kendi başına bir yıldız olarak ortaya çıkması on yıldan uzun bir süre sonra, onu bu filmde ödül avcısı olarak seçen Sergio Leone ile birlikte geldi.

Eastwood ve Van Cleef karakterlerinin birbirlerine karşı duyduğu gönülsüz saygı karşılıklı güvensizlikleriyle eşitleniyor. Bu ilişki itici anlatının temelini oluşturur. Birbirlerini kurnazlıkla alt etme ve kandırma girişimleri, ancak kendilerini tekrar tekrar işbirliği yapmak zorunda kalmalarıyla son bulur. Bu durum Leone‘nin şimdiye kadar yaptığı en iyi kurgulanmış hikayenin oluşmasına neden oldu.

The Good, the Bad and the Ugly (1966)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
The Good, the Bad and the Ugly © Produzioni Europee Associate (PEA), Arturo González Producciones Cinematográficas, Constantin Film

Birçok eleştirmen ve akademisyene göre, For a Few Dollars More filmi Trilogia del dollaro (Dolar Üçlemesi) serisinin en iyi filmi olarak kabul edilir. Ancak filmleri klasik yapan hafızlara kazınan imgelere, müziğe ve küçük zarif noktalara sahip olmasıdır. The Good, the Bad and the Ugly haricindeki diğer iki filmde bunlar eksik.

Büyük olasılıkla bugün bir yönetmen western türünde bir film yapacaksa, ipuçlarını John Ford ve çağdaşlarının klasiklerinden ziyade 1960’lı yılların Spagetti Western türünden alacaklar. Türün özelliklerinden her biri bu filmde eksiksiz olarak ele alındı. Bu nedenle film, sinema dünyasında bir öncü olarak tanımlanabilir.

The Good, the Bad and the Ugly kendi şartlarına göre aşılamayacak muazzam bir başarı. Bundan sonra western deneyen ya da deneyecek olan herkes Sergio Leone‘nin gölgesini kovalayacak.

Unforgiven (1992)

En İyi Clint Eastwood Filmleri - En İyi Western Filmleri
Unforgiven © Warner Bros., Malpaso Productions – En İyi Clint Eastwood Filmleri – En İyi Western Filmleri

The Good, the Bad and the Ugly (1966) batının altın çağının ilahlaştırılmasıyla, Unforgiven kabaca 1970’lerde yeni nesil film yapımcılarının aynı anda sinemaya hayranlığıyla başlayan revizyonist western türünün özüdür. Tür McCabe and Mrs. Miller (1971) ya da Heaven’s Gate (1980) gibi benzersiz başyapıtlar üretti. Ancak usta film yapımcılarının kusursuz filmlerinde bile, Unforgiven filminin yaşadığı anıtsal başarıyla rekabet edebilecek hiçbir şey yok.

Eastwood‘un bir western aktörü, yönetmen ve aynı zamanda seyircisi olarak deneyimi, onun türün geleneklerini içselleştirmesini sağladı. Bu o kadar derin ve kökleşmiş bir bilgi ki, daha önce ya da o zamandan bu yana hiç kimse aynı eski arketiplerin yeni nüanslarını bulmakta, ikonografiyi bu denli yıkmakta daha yetenekli olmadı.

Buna kendi oyunculuğu da dahil tabii ki. Bir oyuncu olarak Eastwood hiç bu filmdeki kadar iyi olmamıştı. Clint Eastwood bu filmde yok edilemez kişiliğini, pişmanlık ve eski alışkanlıklara geri dönmesiyle boğuşan zayıf ve savunmasız bir figürle değiştirdi.

Unforgiven her western kadar heyecan verici, insanın isteyebileceği tüm yüzeysel zevklerle dolu, görselliği geri planda bırakan performanslarla dolu bir film. Sinir bozucu gerginlik, başarılı görüntü yönetimi, duygusal karakter gelişimi ve katarsis…

1992’den bu yana çok sayıda western yapıldı ancak en iyileri bile bu filme yetişemedi. Unforgiven western kitabının kapağını sonsuza dek kapattı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir